Ba mấu chốt trong việc đưa SEL vào, làm cho giờ dạy học sống động

 MEENA SRINIVASAN

Bản dịch của TLHGD

… Chúng ta thường được yêu cầu phải chọn lựa giữa tăng cường các kỹ năng học cảm xúc xã hội (social-emotional learning – SEL) với gia tăng các kỹ năng về kiến thức khoa học của học sinh. Nhưng đó là một sự lưỡng phân giả. Các kỹ năng học sinh cần để học chính là những kỹ năng mà SEL đem lại – như suy ngẫm, kiên trì, tập chú… Câu hỏi không phải là liệu chúng ta có nên hay có thể dạy những kỹ năng này, mà làm thế nào để dạy, đặc biệt khi ta đã bị ngập sâu vào những cố gắng để đạt được các mục tiêu về kiến thức khoa học.

… May thay, SEL cần phải không tách khỏi các môn học chính hay phụ, mà là bộ phận cấu thành của việc dạy & học. Với vài mấu chốt nằm trong tâm trí, người thầy dễ dàng nhập nó vào bài giảng hằng ngày, tạo thuận lợi cho cả không khí lớp học lẫn động lực học của học sinh. 

I. Soạn kế hoạch giảng dạy với SEL ngay từ ban đầu 

Thầy cô giáo về cốt lõi là những nhà thiết kế, và chúng ta thiết kế một trong những điều quan trọng nhất trên đời – các kinh nghiệm học. Nhân tố số một ảnh hưởng đến kết quả là thời gian và sự chăm lo cho việc thiết kế đơn vị kiến thức, bài học, lịch thực hiện, hay kinh nghiệm học mang tính chuyên nghiệp. Lập kế hoạch với SEL và tích nhập nó vào bài học một cách rõ ràng là điều sống còn.

Có nhiều cách làm, nhưng ở đây là vài cách theo kinh nghiệm riêng của tôi, được sự ủng hộ của các nghiên cứu khoa học. 

  1. Ba thực hành đã trở thành bài bản.

Có 3 thực hành do cố vấn chuyên nghiệp về phát triển Ann McKay Bryson đưa ra, đã được sử dụng rộng rãi.

  • Các nghi thức chào đón học sinh như “tập họp buổi sáng” hay tương tác “mình làm nào” (do-now). Những nghi thức này giúp xây dựng cộng đồng và sắp đặt sàn diễn cho những gì sắp diễn ra. Thực hành này cũng cho mọi tiếng nói trong lớp cất lên, và khi mọi HS cất tiếng ngay từ khởi đầu lớp học, các em dễ dàng nhập cuộc trong suốt giờ học. 
  • Các chiến lược đưa HS nhập cuộcnhư “hãy quay sang đối tác của bạn”, “Socratic Seminar” [tranh luận, hùng biện] và “ghép hình” (Jigsaw)
  • Kết thúc lạc quan như “Đánh giá cao, Khen ngợi hay Aha” không có nghĩa là các cách làm sôi động khi kết thúc lớp học. Đúng hơn, nó tạo cơ hội suy ngẫm lại về những gì đã diễn ra trong lớp, chia sẻ bước đi tiếp theo, thể hiện lòng biết ơn, và nâng kiến thức lên.   
  • Tạo ra những mục tiêu học SEL và chia sẻ với HS. Bằng ngôn ngữ thân quen của HS, khẳng định “tôi có thể” để HS biết rõ mình sẽ học cái gì. Bước cao hơn, là cùng với HS xây dựng các mục tiêu học, chuyển ngôn ngữ từ “tôi’ sang “chúng ta”. Thay vì áp đặt các mục tiêu, cho HS tinh thần tập thể nâng đỡ nhau học và có trách nhiệm đóng góp vào thành công của nhau. 
  •  Kết hợp những thực hành giảng dạy cả về mặt xã hội lẫn kiến thức. 

Nhà nghiên cứu Nick Yoder đã nhận dạng 10 thực hành khuyến khích SEL, như thể hiện “sự nồng nhiệt và ủng hộ” (cho HS biết những lo toan của thầy giáo) và dạy HS làm việc với nhau một cách hữu hiệu cho một mục tiêu chung.

II. Phát triển việc thực hành SEL của chính bạn 

Người thầy không thể trông đợi HS thực hành SEL nếu chính mình không làm với bản thân. Chúng ta cần nhận thức được chính mình – cảm xúc, tư tưởng, phản ứng, giá trị và niềm tin của mình – và sử dụng nhận thức ấy để cải thiện việc dạy học và tạo ra môi trường học có sức mạnh. Việc thực hành SEL của người lớn, chào đón những cách nhìn khác nhau, quản lý các cảm xúc mạnh, và thực hành tình thương với chính mình và người khác, có thể giúp chúng ta có những quyết định tốt hơn khi phục vụ HS, vì chúng ta sẽ bớt phản ứng tiêu cực với HS và tăng cường được quan hệ với các em. 

Nghiên cứu xác nhận rằng người thầy không trau giồi việc thực hành SEL của chính mình sẽ làm suy giảm kỹ năng SEL của HS. Trái lại, những người thầy phát triển kỹ năng SEL của chính mình không những cải thiện phúc lợi cho bản thân mà còn cải thiện việc học kiến thức khoa học và phát triển cảm xúc xã hội của HS. 

Chúng ta có thể tăng trưởng và làm sâu thêm thực hành SEL của chính mình bằng cách suy ngẫm về các câu hỏi hướng dẫn khi soạn giáo án. 

TD: 

  • Những niềm tin nào đối với HS sẽ tác động đến việc giảng dạy hay thiết kế bài học của mình? Những niềm tin ấy sẽ giúp hay ngăn trở HS và chính mình (tự nhận thức)
  • Bài học này có thể khẳng định ra sao căn tính của HS trong lớp? Ta sẽ đưa vào một câu chuyện phản đề (anti-narration) như thế nào? (nhận thức xã hội)
  • Ta sẽ tăng cường ra sao các kỹ năng quan hệ với HS, quan hệ của các em với nhau, qua bài học? Làm những việc gì cụ thể? (kỹ năng quan hệ) 
  • Ta sẽ thực hành ra sao việc tự quản và minh bạch về cách thực hành điều ấy trong cả bài học? (tự quản)

Trả lời những câu hỏi ấy cho chính mình, chúng ta sẽ làm sâu thêm hiểu biết của mình về lợi ích mà SEL của chính chúng ta đem lại cho HS và tăng cường bài học. 

III. Khởi sự từ việc nhỏ, xây dựng sự nhất quán, và đánh giá kết quả

Thoạt nhìn, dạy với SEL trong tâm trí có thể dường như một nhiệm vụ mệt mỏi. Nhưng bạn có thể bắt đầu với những bước nhỏ, chỉ chọn một ý tưởng để đưa vào. Từ đó xây dựng cả một giáo trình tích hợp SEL trong toàn bộ khoá học. 

Mấu chốt là bảo đảm rằng việc nào bạn chọn để làm – sử dụng một kết thúc lạc quan hay những hoạt động “tạm ngưng suy nghĩ”  

 (“brain breaks”) được tiến hành một cách nhất quán. Những thực hành nho nhỏ này giúp xây dựng cộng đồng và một văn hoá kết nối và cam kết hơn là tuân thủ. 

Mất thì giờ cho công việc này, nhưng tôi coi đó là một phần của giai đoạn chuẩn bị bài học: suy ngẫm về những phản hồi và chứng cứ cho kết quả học của HS ở giờ học trước; nâng cao các thành quả của giờ học trước trong bài mới như thế nào. 

Khi thầy ưu tiên cho SEL, lớp học sẽ được quản lý tốt hơn và bớt căng thẳng, mệt mỏi. Vậy là win-win cho cả thầy-trò.

— 

Tóm lược sách “SEL mỗi ngày…”: SEL Every Day: Integrating Social and Emotional Learning with Instruction in Secondary Classrooms(W. W. Norton & Company, 2019, 192 pages).

Meena Srinivasan là Giám đốc điều hành tổ chức Lãnh đạo Giáo dục chuyển hoá – Transformative Educational Leadership… Tác giả nhiều sách về Giáo dục: Teach, Breathe, Learn: Mindfulness In and Out of the Classroom and SEL Every Day: Integrating Social and Emotional Learning with Instruction for Secondary Classrooms

Nguồn bản gốc tiếng Anh: https://greatergood.berkeley.edu/article/item/three_keys_to_infusing_sel_into_what_you_already_teach

.